Gliwice

W Gliwicach zachowały się budynki głównie z XIX i XX wieku. Wiele z nich na terenie Starego Miasta ma rodowód w XV wieku. Wielokrotnie przebudowywane i zniszczone w 1945 roku. Zrekonstruowane w latach 1957-1959. Na środku rynku wznosi się ratusz z XV wieku. Niszczony i odbudowywany w latach: 1601, 1711, 1789. Odbudowany po 1945 roku.


Zamek tzw. Dwór Cetryczów z XIV wieku powstał jako wieża mieszkalna połączona z murami miejskimi. Przebudowany w latach 1558-1561 i w XVII wieku. Obecnie mieści się w nim Muzeum Miejskie.


Willa wybudowana dla gliwickiego przemysłowca Oscara Caro w latach 1882-1885. Zachowało się dawne wyposażenie wnętrz, które jest dzisiaj częścią ekspozycji muzealnej.


Dawny Dom Tekstylny Weichmanna wybudowany w latach 1921-1922. Jest jednym z najcenniejszych budynków modernistycznych w Polsce. Zaprojektowany przez światowej sławy architekta Ericha Mendelsohna był wzorem dla podobnych budowli stawianych w tym okresie w Niemczech.


Kościół parafialny p.w. Wszystkich Świętych jest gotycką świątynią halową, której budowę rozpoczęto w XIV wieku, a zakończono w 1504 roku (wieża). Spłonął w 1601 i 1711 roku. W XVII wieku wzniesiono kaplicę południową. Był przebudowywany w XIX wieku i w latach 1930-1933.


Katedra p.w. śś. Piotra i Pawła wzniesiona w latach 1869-1899. Początkowo świątynia służyła jako kościół parafialny, a rangę katedry uzyskała w 1992 roku. Neogotycka bazylika ceglana zachowała pierwotne wyposażenie z XIX wieku.


W miejscu obecnego zespołu istniał drewniany kościół, przejęty przez reformatów w 1612 roku. Wznieśli oni obecne zabudowania klasztorne w latach 1623-1673, odbudowane po pożarze w latach 1677-1783. Od 1810 roku miało w zabudowaniach siedzibę gimnazjum, a od 1921 roku należy do redemptorystów. Kościół p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego był przebudowany i powiększany w latach 1924-1926. Wewnątrz barokowe wyposażenie z XVIII wieku i polichromia z tego samego okresu uzupełniona w 1925 roku. Barokowy budynek klasztorny przebudowany w latach 1924-1925.


Kościół garnizonowy p.w. św. Barbary wzniesiony w latach 1855-1859 jako ewangelicki. W 1863 roku dobudowano wieżę.


Kościół parafialny p.w. św. Bartłomieja (nowy) wzniesiony w latach 1907-1911. Okazała, neogotycka świątynia posiada wystrój wnętrza pochodzący z okresu budowy kościoła.


Kościół parafialny p.w. św. Bartłomieja (stary) powstał w XV wieku (prezbiterium i zakrystia). Rozbudowany po 1626 roku o nawę i wieżę. Wewnątrz wyposażenie z XVII i XVIII wieku.


Neobarokowy kościół garnizonowy p.w. św. Barbary w dawnej wsi Ostropa, wzniesiony w latach 1925-1927.


W miejscu dzisiejszego kościoła istniał od XV wieku szpital i kaplica p.w. Trójcy Świetej, św. Marii i św. Bartłomieja. W miejscu wielokrotnie niszczonych budynków, w latach 1836-1838 ufundowano obecny kościół. Po 1945 roku przejęli go katolicy obrządku ormiańskiego przesiedleni z Kresów. W 1950 roku sprowadzono ze Starych Budkowic obraz Matki Boskiej Łysieckiej i ustanowiono w tym miejscu sanktuarium maryjne.


Kościół p.w. Wniebowzięcia NMP powstał w 1493 roku we wsi Zębowice. Przebudowywany w XVII wieku. W 1777 roku dobudowano wieżę. Przeniesiony do Gliwic stał początkowo na cmentarzu Centralnym. W 1992 roku został rozmontowany i w 1999 roku ponownie złożony w obecnym miejscu. We wnętrzu barokowe wyposażenie z XVIII wieku.


Kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia MB, w dzielnicy Łabędy, wzmiankowany w 1317 roku. Obecny powstał w XV wieku i był przebudowywany w latach 1716-1719. Wewnątrz wyposażenie z XVIII i XIX wieku. Obok kościoła dwie kaplice barokowe z XVIII wieku i grobowiec rodziny Welczek z 1830 roku i barokowa plebania z 1729 roku.


Kościół filialny p.w. św. Jerzego w dawnej wsi Ostropa wzmiankowany w 1447 roku. Spalony w czasie wojen husyckich i odbudowany. Obecna świątynia pochodzi z 1640 roku. Częściowo zburzona w latach 1667-1668. Przebudowywany w XVIII i XIX wieku. We wnętrzu zachowała się barokowa polichromia i wyposażenie z XVII wieku.


Kościół parafialny p.w. NMP Wspomożenia Wiernych - modernistyczna świątynia wzniesiona w latach 1928-1929. We wnętrzu wyposażenie z okresu budowy kościoła. W prezbiterium z mozaikowy obraz z 1936 roku.


Mury miejskie wzniesione przed 1431 rokiem. Posiadały dwie bramy: Bytomską (Białą) i Raciborską (Czarną). Rozebrane w XIX wieku zachowały się we fragmentach.


Teatr Miejski powstał w 1890 roku i spłonął w 1945 roku. Zagospodarowana w latach 50-tych ruina stanowi dzisiaj jeden z ciekawszych przykładów wykorzystania tego typu zabytku w Polsce.


Huta (GZUT) założona przez hrabiego Wilhelma Redena w 1794 roku. W 1796 roku uruchomiono na jej terenie pierwszy wielki piec opalany koksem. Rozbudowywana w XIX wieku zachowała w dużej mierze zabytkowy charakter. Na jej terenie znajduje się min. żelazny most znad Kłodnicy z 1804 roku i ocalałe pomniki odlane przez hutę.


Radiostacja gliwicka została uruchomiona w 1925 roku. W latach 1934-1936 wyposażono ją w nowe urządzenia. W 1939 roku na jej terenie miała miejsce tzw. prowokacja gliwicka, kiedy niemieccy dywersanci przebrani w polskie mundury opanowali teren radiostacji nadając komunikat, co miało uzasadnić na arenie międzynarodowej atak na Polskę. Wieża zbudowana jest z drewna modrzewiowego, wysoka na ponad 100 metrów co sprawia, że jest to najwyższa drewniana budowla na świecie. Dzisiaj w budynkach technicznych mieści się niewielkie muzeum, a tereny wokół służą rekreacji mieszkańców.


Cmentarz hutniczy założony w 1808 roku na którym chowano osoby zasłużone dla rozwoju przemysłu w Gliwicach, a w szczególności hutnictwa. Najbardziej znanymi postaciami, które znalazły tutaj swój pochówek byli: John Baildon i Theodor Kalide. W 1922 roku wybuchła amunicja składowana w jednym z grobowców przez niemieckich bojówkarzy, w wyniku tego zdarzenia zginęło kilkunastu żołnierzy francuskich i została zniszczona kaplica. Po 1945 roku był systematycznie dewastowany i dopiero w 2002 roku został uporządkowany przez stowarzyszenie "Gliwickie Metamorfozy". Obecnie objęta monitoringiem nekropolia jest udostępniona do zwiedzania.


Dom przedpogrzebowy powstał w 1903 roku dla gliwickiej gminy żydowskiej. Neogotycka budowla z zachowanym we wnętrzu freskiem obecnie mieści siedzibę muzeum. Wokół tzw. nowy cmentarz żydowski z okazałymi macewami.


Stary cmentarz żydowski założony w 1815 roku. Zachowało się na nim ok. 500 macew, ruiny domu przedpogrzebowego oraz okazały grobowiec rodziny Meyerów.


Okazała budowla dawnego domu starców powstała w 1902 roku w stylu neorenesansowym, w miejscu dawnego cmentarza klasztornego. W głębi posesji zachowała się neogotycka kaplica cmentarna z 1900 roku zbudowana w miejscu wcześniejszej ufundowanej przez gliwickiego kupca Galli.


Fabryka drutu powstała w połowie XIX wieku a pod koniec tego wieku była już największym tego typu zakładem w Niemczech. Do dzisiaj zachowały się zabytkowe budynki z XIX i początku XX wieku.


Cmentarz Centralny wybudowany w 1920 roku na regularnym planie z centralną aleją. Założenie posiada w sobie cechy nekropolii oraz rozległego parku co jest rozwiązaniem rzadko spotykanym i stawiającym gliwicki cmentarz jako jedno z ciekawszych tego typu założeń w kraju. Wyróżniają go także egzotyczne gatunki roślin oraz fontanny. W centralnym punkcie dom pogrzebowy z polichromią we wnętrzu.


Huta założona w 1867 roku jako walcownia rur stalowych była rozbudowywana w 1890 roku oraz w latach późniejszych. W wyniku tego powstał kompleks budynków przemysłowych po których nie ma już dzisiaj śladu. Zachował się jedynie budynek dyrekcji oraz kilka mniejszych budowli wraz z wieżą ciśnień. Ostatnie wyburzenia miały miejsce jeszcze w 2012 roku.


Tereny po dawnej kopalni "Gliwice", która działała tutaj w latach 1901-1999. Po likwidacji zabudowania zostały rozebrane, a teren przeznaczono pod inwestycję pod nazwą "Nowe Gliwice" - centrum edukacji i biznesu. Zachowały się dwa cenne budynki cechowni i maszynowni z lat 1912-1914 autorstwa Emila i Georga Zillmannów. W budynku maszynowni mieści się oddział Muzeum Odlewnictwa Artystycznego prezentujący historię odlewnictwa artystycznego w Gliwicach oraz dzieje hutnictwa i przemysłu na Śląsku.


Muzeum Techniki Sanitarnej zlokalizowane na terenie gliwickiej oczyszczalni ścieków w budynku dawnej przepompowni ścieków z 1911 roku.



Kanał Gliwicki zbudowany w latach 1935-1939 łączy Górnośląski Okręg Przemysłowy z rzeką Odrą w Kędzierzynie. Uruchomiono go w 1941 roku i służy żegludze do dzisiaj. Ciekawszymi elementami kanału są śluzy, gliwicki port i bezkolizyjne skrzyżowanie rzeki Kłodnicy z kanałem w okolicy śluzy "Nowa Wieś". Długość kanału to 40,6 km, a różnica poziomów wody wynosi 43.6 metra.



zamki i pałace (616) województwo dolnośląskie (530) zabytki sakralne (353) zabytkowe miasta (137) inne (135) województwo śląskie (127) województwo opolskie (94) fortyfikacje (83) powiat świdnicki (53) zabytki techniki (53) województwo lubuskie (44) powiat wrocławski (43) powiat kłodzki (41) powiat jaworski (33) powiat jeleniogórski (33) powiat gliwicki (30) powiat dzierżoniowski (29) powiat strzeliński (28) powiat ząbkowicki (27) zabytki na czeskim Śląsku (27) Pomnik Historii (25) powiat lwówecki (25) inne zabytki województwa śląskiego (23) Szlak Zabytków Techniki (22) powiat nyski (22) powiat lubański (21) powiat wałbrzyski (20) powiat lubiński (19) powiat zgorzelecki (18) powiat brzeski (17) powiat złotoryjski (17) powiat średzki (17) podziemia (15) powiat opolski (15) Obszar Warowny "Śląsk" (13) powiat oleśnicki (13) powiat żagański (13) powiat legnicki (12) powiat raciborski (12) powiat bolesławiecki (11) powiat górowski (11) powiat wołowski (11) powiat tarnogórski (10) powiat żarski (10) powiat cieszyński (9) powiat głogowski (9) powiat kamiennogórski (9) powiat polkowicki (9) powiat prudnicki (9) powiat pszczyński (9) powiat trzebnicki (9) powiat zawierciański (9) powiat zielonogórski (9) powiat będziński (8) powiat strzelecki (8) powiat krapkowicki (7) powiat częstochowski (6) powiat głubczycki (6) powiat nowosolski (6) UNESCO (5) powiat kluczborski (5) powiat namysłowski (5) powiat kędzierzyńsko-kozielski (4) powiat milicki (4) powiat oławski (4) powiat lubliniecki (3) powiat mikołowski (3) powiat myszkowski (3) powiat rybnicki (3) powiat bielski (2) powiat kożuchowski (2) powiat krośnieński (2) powiat kłobucki (2) powiat oleski (2) powiat wodzisławski (2) powiat świebodziński (2) powiat żywiecki (2) miasto Bytom (1) miasto Chorzów (1) miasto Dąbrowa Górnicza (1) miasto Jastrzębie Zdrój (1) miasto Katowice (1) miasto Mysłowice (1) miasto Piekary Śląskie (1) miasto Ruda Śląska (1) miasto Siemianowice (1) miasto Sosnowiec (1) miasto Tychy (1) miasto Zabrze (1) miasto Świętochłowice (1) miasto Żory (1)

Facebook