Katowice

Katowice są stosunkowo młodym miastem, którego budowle powstały głównie w XIX i XX wieku. W większości są to eklektyczne kamienice oraz osiedla robotnicze. Po 1922 roku w mieście powstał szereg modernistycznych budynków, które stanowią jeden z najciekawszych tego typu kompleksów w kraju. Również po 1945 roku wybudowano wiele charakterystycznych obiektów stanowiących oblicze miasta i całego Śląska.


Archikatedra Chrystusa Króla jest największą tego typu budowlą w Polsce. Do budowy przystąpiono w 1927 roku, a w 1932 roku wmurowano kamień węgielny. Budowę przerwała II wojna światowa. Po 1945 roku kontynuowano prace, jednak zmieniono przedwojenny projekt obniżając wysokość kopuły. Świątynia została ostatecznie konsekrowana w 1955 roku.


Osiedle - ogród Giszowiec zaprojektowane przez Emila i Georga Zillmanów dla koncernu "Giesches Erben". Budowę rozpoczęto w 1910 roku. Składało się ono z dwurodzinnych, trzyrodzinnych i czterorodzinnych domków skupionych wokół centralnego placu z głównymi punktami usługowymi. W latach 60-tych zostało częściowo zniszczone przez budowę bloków z wielkiej płyty, co zostało przedstawione przez Kazimierza Kutza w filmie "Paciorki jednego różańca". Zachowana część jest dzisiaj wpisana do rejestru zabytków ze względu na swój unikatowy charakter.


Dawna kopalnia Katowice została uruchomiona w 1823 roku pod nazwą Ferdinand. Działała nieprzerwanie do 1999 roku. W 2015 roku na jej terenie ma być otwarta nowa siedziba Muzeum Śląskiego. Zachowało się wiele zabytkowych budynków z XIX i XX wieku, które zostaną adaptowane na potrzeby muzealne.


Osiedle Nikiszowiec powstało w latach 1908-1924 dla robotników kopalni "Giesche". Zaprojektowane zostało przez architektów Emila i Georga Zillmanów na zlecenie Towarzystwa Akcyjnego "Georg von Giesches Erben". Początkowo przewidywano budowę 9 kwartałów mieszkalnych dla około 1000 mieszkańców, z których zrealizowano jedynie 6. Osiedle jest unikatem na skalę europejską i jednocześnie jednym z najbardziej malowniczych zakątków Śląska. Docenili to filmowcy, którzy wielokrotnie wykorzystywali je jako plener filmowy. Cały kompleks został wpisany do rejestru zabytków oraz uznany został za Pomnik Historii rozporządzeniem prezydenta RP.
W centrum osiedla, przy głównym placu wznosi się kościół p.w. św. Anny wzniesiony w latach 1914-1927 w stylu neobarokowym.


Początki działalności górniczej na terenie obecnego szybu "Wilson" datowane są na 1826 rok. W 1833 roku pole górnicze zostało przejęte przez firmę "Giesche Erben". W 1925 roku przyjęto obecną nazwę na cześć prezydenta Stanów Zjednoczonych. Eksploatację zakończono w 1977 roku. Od 1998 roku funkcjonuje na jej terenie galeria sztuki "Szyb Wilson".


Gmach Sejmu Śląskiego wybudowany w latach 1925-1929. W tym okresie był największym budynkiem w Polsce (634 pomieszczenia, 1300 okien). W jego wnętrzu zachowała się sala sejmowa, która służyła jako wzór dla sali sejmu w Warszawie. Oprócz tego szereg reprezentacyjnych wnętrz takich jak: Sala Marmurowa, której dzisiejszy kształt jest efektem projektu Alberta Speera, sala Boazeryjna, Skarbiec. Z budynku prowadzą przejścia podziemne, a w jego wnętrzu działa do dzisiaj winda paciorkowa. Obecnie gmach jest siedzibą Urzędu Wojewódzkiego. Na wprost głównego wejścia stoi pomnik Wojciecha Korfantego, a na wprost skrzydła bocznego - pomnik Józefa Piłsudskiego.


Kościół p.w. św. Michała Archanioła wybudowany w 1510 roku we wsi Syrynia. W XVII wieku powstała wolno stojąca wieża, a sama świątynia była rozbudowywana w XVIII i XIX wieku. W 1938 roku został rozebrany i przeniesiony w obecne miejsce na terenie katowickiego parku Kościuszki.


Wybudowana w 1937 roku 35-metrowa wieża spadochronowa jest jedynym tego typu obiektem w Polsce. Początkowo miała ponad 50 metrów wysokości, lecz została rozebrana podczas II wojny światowej i przetopiona przez Niemców. Odbudowana w latach 50-tych XX wieku jako miejsce pamięci narodowej na cześć bohaterskich harcerzy mających z jej szczytu ostrzeliwać wojska niemieckie wkraczające do Katowic w 1939 roku.


Zabudowania dawnej huty Uthemanna powstały w latach 1908-1912 i przestały istnieć po likwidacji zakładu w latach 90-tych XX wieku. Zachował się do dzisiaj budynek dyrekcji autorstwa Emila i Georga Zillmannów oraz wieża ciśnień.


Kościół p.w. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny wybudowany w latach 1866-1870 wg projektu Alexisa Langera. Zachowały się secesyjne witraże z lat 1936-1939. W pobliżu świątyni Kaplica Ogrójca z 1891 roku.


Kościół ewangelicko-augsburski p.w. Zmartwychwstania Pańskiego powstał w latach 1856-1858 i był rozbudowywany w latach 1899-1902. We wnętrzu min. polichromowany strop i ozdobione rzeźbami empory.


Kościół garnizonowy p.w. św. Kazimierza Królewicza wraz z domem parafialnym powstał w latach 1930-1933 wg projektu Leona Dietz d'Arma w stylu funkcjonalistycznym.


Kościół p.w. św. Piotra i Pawła wzniesiony w latach 1898-1902. We wnętrzu neogotyckie wyposażenie z tego samego okresu.


Gmach Urzędu Skarbowego powstał w latach 1930-1934 wg projektu Tadeusza Kozłowskiego i Stefana Bryły. Nazywany "drapaczem chmur" w swoim czasie był najwyższym budynkiem w Polsce.


Nieczynny obecnie dworzec kolejowy powstał w latach 1859-1860 i był rozbudowywany w latach 1905-1906.


Neogotycki gmach dawnej Szkoły Rzemiosł Budowlanych powstał w latach 1901-1902 wg projektu Meyera. Obecnie mieści się w nim Akademia Muzyczna.


Po przyłączeniu Górnego Śląska do Polski Katowice stały się stolicą nowego województwa i wizytówką odrodzonego kraju w regionie. Potrzebne były siedziby urzędów i budynki mieszkalne dla prężnie rozwijającego się miasta. Zbudowano nowoczesne wille, monumentalne gmachy użyteczności publicznej, luksusowe kamienice z charakterystycznymi ogrodami zimowymi i budynki z mieszkaniami dla urzędników. Powstał w tym okresie zespół modernistycznych budowli - jeden z najcenniejszych w kraju.


Zespół klasztorny Franciszkanów powstał w latach 1905-1907. Składa się z neoromańskiego kościoła p.w. Ludwika Króla i Wniebowzięcia NMP oraz zabudowań klasztornych zbudowanych w latach 1904-1908.


Cmentarz żydowski otwarty w 1869 roku.Zachowało się ok. 1400 macew, głównie z XIX wieku oraz zdewastowany dom przedpogrzebowy.


Rzeźba "Bogini rzucająca wieniec" autorstwa Christiana Daniela Raucha stojąca obecnie na terenie szpitala przy ul. Raciborskiej w Katowicach.


Dawna Walcownia Cynku w Szopienicach powstała w latach 1903-1904 dla firmy Giesche. Budynek zachował się do dzisiaj w niemal niezmienionym stanie wraz z wyposażeniem. Planowane jest utworzenie w jego murach Muzeum Hutnictwa Cynku.


Pierwsza na Górnym Śląsku fabryka porcelany powstała w 1922 roku. W 1923 roku przejęta prze koncern "Giesche". Zachował się zespół budynków przemysłowych wykorzystywanych w dalszym ciągu do produkcji oraz do celów kulturalnych.
zamki i pałace (613) województwo dolnośląskie (530) zabytki sakralne (353) zabytkowe miasta (137) inne (135) województwo śląskie (124) województwo opolskie (94) fortyfikacje (83) powiat świdnicki (53) zabytki techniki (52) województwo lubuskie (44) powiat wrocławski (43) powiat kłodzki (41) powiat jaworski (33) powiat jeleniogórski (33) powiat gliwicki (30) powiat dzierżoniowski (29) powiat strzeliński (28) powiat ząbkowicki (27) zabytki na czeskim Śląsku (27) Pomnik Historii (25) powiat lwówecki (25) Szlak Zabytków Techniki (22) powiat nyski (22) inne zabytki województwa śląskiego (21) powiat lubański (21) powiat wałbrzyski (20) powiat lubiński (19) powiat zgorzelecki (18) powiat brzeski (17) powiat złotoryjski (17) powiat średzki (17) podziemia (15) powiat opolski (15) Obszar Warowny "Śląsk" (13) powiat oleśnicki (13) powiat żagański (13) powiat legnicki (12) powiat raciborski (12) powiat bolesławiecki (11) powiat górowski (11) powiat wołowski (11) powiat tarnogórski (10) powiat żarski (10) powiat cieszyński (9) powiat głogowski (9) powiat kamiennogórski (9) powiat polkowicki (9) powiat prudnicki (9) powiat pszczyński (9) powiat trzebnicki (9) powiat zielonogórski (9) powiat będziński (8) powiat strzelecki (8) powiat zawierciański (8) powiat krapkowicki (7) powiat częstochowski (6) powiat głubczycki (6) powiat nowosolski (6) UNESCO (5) powiat kluczborski (5) powiat namysłowski (5) powiat kędzierzyńsko-kozielski (4) powiat milicki (4) powiat oławski (4) powiat lubliniecki (3) powiat mikołowski (3) powiat bielski (2) powiat kożuchowski (2) powiat krośnieński (2) powiat kłobucki (2) powiat myszkowski (2) powiat oleski (2) powiat rybnicki (2) powiat wodzisławski (2) powiat świebodziński (2) powiat żywiecki (2) miasto Bytom (1) miasto Chorzów (1) miasto Dąbrowa Górnicza (1) miasto Jastrzębie Zdrój (1) miasto Katowice (1) miasto Mysłowice (1) miasto Piekary Śląskie (1) miasto Ruda Śląska (1) miasto Siemianowice (1) miasto Sosnowiec (1) miasto Tychy (1) miasto Zabrze (1) miasto Świętochłowice (1) miasto Żory (1)

Facebook